گزارشها

کامنتی درباره ی رقص کوًشیت دئپدی واجرای سنتی ومدرن آن

46

وجه: برای تماشای هردو نوع اجرای سنتی ومدرن رقص کوًشیت دپدی، درپایان دو۲لینک گذاشته شده.

همانطور که طبابت سنتی ومدرن ویا “به روز” شده داریم، رقص  نیز ازجمله نوع فولکلوریک آن اجرای سنتی ومدرن دارد. 
 آپدیت ویا “به روز” شدن رقص küshit depdi کوًشیت دئپدی ترکمن نیز تاریخچه ئی دارد.
بازسازی ابتدا درجمهوری شوروی سوسیالیستی ترکمنستان صورت گرفت. ولی معلوم نیست به چه دلیلی بنظرم سخت ترین و بد ترین نوع اش را باز سازی کردند. درنتیجه همه گیر نشد. شاید یکی از علت های آن ناچیز و اندک بودن تعداد ترکمن های شهر نشین وفاقد فرهنگ شهری درمیان ترکمنها براثر اجرای سیاست ممانعت ازشکل گیری و تقویت قشری با فرهنگ شهری درمیان جوامع ترکمن درقبل وبعداز پدید آمدن رژیم شوروی بود.(۱)   
درمیان ترکمن های ایران شاید اولین بار توسط جمعی ازاهالی بندرترکمن وبا همکاری افرادی از روستائیان غرب ترکمن صحرا برای شرکت درفستوال رقص های فولکلوریک درایتالیا ( اگر اشتباه نکنم) با تلاش زنده یاد پرویز ایرانپور وزنده یاد نازدورد ی نوشین صورت گرفت(۲).   
من نیز در دوران کودکی درچند عروسی خویشاوندان مادرم وقتی با خودش برد درجمع دختران وزنان جوان غزل کوًشیت دپدی را خواندم وآنها بصف شده کوًشیت دپدی اجرا میکردند. ماجرا ازاین قرار بود که درمسجد اغلب محله ها کلاس قرآن میگذاشتند ومعلم ما یک قاری بود وما هفته ای دو ریال و بعضی ها هم تخم مرغ ویا ماهی بعنوان اجرت میدادیم. گاهی او بجای خود پسرش را میفرستاد واو هم فقط حفظ شده ها امتحان ویا تمرین میکرد وهرگز درس جدید نمیداد واغلب هم نصف وقت کوشیت دپدی ازنوع “بیر دپیم” ویا “ایکی دپیم” وگاهی هم فرم به صف شدن مخصوص زنان را که درآن یک دست بکمر بغلی ودست دیگر برای تکان دادن آزاد بود را با ما اجرا میکرد ومی گفت “اوچ دپیم” برای کودکان سخت است. لازم به توضیح است که نوع اجرای صفی کوًشیت دپدی شباهت های زیادی به اجرای رقصی درترکیه دارد.  


دو۲لینک از اجرای رقص کوًشیت دئپدی ، اولی مدرن و دومی سنتی از نوع بازگشتی   

لینک زیربازسازی دیگری ازرقص küshit depdi کوًشیت دئپدی درشرق ترکمنصحرا. این بازسازی توسط گروه “نوای صحرا” صورت گرفته ولینک مربوط به اجرای آنها درمراسم عروسی درروستای بایلار شهرستان گنبد کاووس است.

https://www.aparat.com/v/0Ixeq

درزیر نوعی ازاجرای بازسازی نشده ویا فرم اجرای سنتی رقصküshit depti  کوًشیت دئپدی درغرب ترکمنستان(۳)

https://www.aparat.com/v/GKilC?vref=recom

بنظر میرسد رقص küshit depdi کوًشیت دئپدی ترکمنها همانند بسیاری از دیگرموارد فولکلوریک ترکمنها مثل آیلاما، ساللا نچاق اوچماق وغیره ریشه در دوره قبل اسلام دارد که بهمت حوجا احمد یسوی وپیروان طریقت او بازسازی و تداوم یافته است(۴).

 ————

  توضیح چند مورد مربوطه :

۱- در دوره استالین علاوه برسیاست افزایش وجوه تمایز ونیز کاهش وجوه تشابه در زبان ادبی وفرهنگ ملل مسلمان، درترکمنستان سیاست استعماری ممانعت از پیدایش قشر با فرهنگ شهری درمیان جوامع ترکمن نیز افزوده شد. برای تداوم اجرای این سیاست استعماری در زمان شوروی، مجلس شورای عالی جمهوری شوروی سوسیالیستی ترکمنستان قانونی تصویب کرد که طبق آن اهالی روستائیان ترکمنستان برای قرار گرفتن درنوبت برای دریافت محل سکونت درشهرها ، پنج ۵ سال سابقه اقامت درآن شهر را باید می داشت. این قانون چون روستائیان غالبن ترکمن بودند عملن برعلیه آنها بود. ۲

-بارها شاهد تمرین گروه رقص کوًشیت دپدی دردبیرستانی که مهندسان آلمانی درشهربندرترکمن برای هنرستان راه آهن ساخته بودند بودم.  

۳-نوع اجرای سنتی رقص کوًشیت دپدی درمیان ترکمنستانی ها از نوع بازگشتی است. برای اینکه روی آوری به اجرای سنتی پس از پایان ممنوعیت در زمان بازسازی شوروی یعنی پروسترویکا شروع شد. ۴

– طریقت حوجا احمد یسوی تا زمان پدیدآمدن طریقت نقشبندی وگرفتن جایگاه آن درسه بخش امپراتوری چنگیزخان بدنبال  بروز و اوج گیری رقابت بین شرق وغرب براثر رونق تجارت ونقش جاده ی ابریشم دربین آنها، بویژه درمیان ملل مسلمان قفقاز، آسیای میانه ، آسیای مرکزی و غربی نقش مهم و بسیار بزرگی داشت. حوجا احمد یسوی ترکمن بود واز طریق انطباق وکشاندن فرهنگ و سنن ترکمنها به محدوده ی اسلام عمل میکرد. مثلن فاصله گرفتن از زمین بکمک آیلاما، ساللا نچاق و از این قبیل مراسم فولکلوریک برای پاکیزه کردن وجود انسان را  محدود کرد به روزهای عید قربان.  

یوسف کرُ ، ۱۲.۰۱.۲۰۱۹

در باره نویسنده / 

hakalan dev

مطالب مرتبط

اطلاعیه ها

  • حکم اعدام توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی را محکوم می کنیم

    حکم اعدام توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی را محکوم میکنیم موجی از اعتراضات گسترده‌ ایرانی ها به صدور حکم اعدام برای خواننده معترض توماج صالحی، از جانب دادگاه انقلاب اصفهان به راه افتاده است. هموطنان معترض مان در سراسر جهان با حمایت معترضین جامعه مدنی کشورهای جهان به راه افتادند تا نهادهای مدافع حقوق بشر، دمکراسی و سکولاریزم صدای اعتراض شان…

  • 🛑 اطلاعیه مشترک شورای مدیریت گذار و شورای ملی تصمیم

    با ادای احترام به همه رزمندگان انقلاب پرشکوه “زن، زندگی، آزادی” که این چنین قهرمانانه و فداکارانه در سراسر ایران با نظام جنایت پیشه جمهوری اسلامی نبرد می کنند؛با گرامی داشت یاد عزیز جوانان و همه انسان هایی که در راه رهایی ایران و پاسداشت شأن و حرمت انسانی جان فدا کردند؛و با الهام از…

  • بیانیه ۳تشکل ترکمن صحرایی بمناسبت روز جهانی حقوق بشر ۲۰۲۲

    روز جهانی حقوق بشر نوید بخش دنیایی مبتنی بر آزادی و برابری     دهم دسامبر امسال هفتاد وچهارمین سالگرد روزجهانی حقوق بشر است. سند تاریخی منشور ویا اعلامیه جهانی حقوق بشر بمثابه یک عهد و پیمان بین‌المللی در روز دهم دسامبر سال ۱۹۴۸ به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسید. ازآن پس این روز بنام روز جهانی حقوق بشر درحافظه تاریخی بشریت برای همیشه…

  • نامه۵ سازمان زنان ملیتهای تحت ستم درایران به۹ سازمان بین المللی

    نامه پنج سازمان زنان ملیت‌های تحت ستم درایران به نه سازمان بین المللی، ازجمله امنستی اینترناسیونال ویونیسف… ازابراز همبستگی شما متشکریم، اما زمان اقدام فوری درایران فرا رسیده است! به: سازمان ملل، یونیسف، عفو بین الملل، سازمان بین المللی کار،ENNHRI  وهرکسی به مدافعان حقوق بشر درایران اهمیت می دهدموضوع :  ازابراز همبستگی شما متشکرم، اما زمان اقدام فوری برای…

  • به حمایت مقاومت کردستان به پیوندیم

    درحمایت از مقامت کردستان ایران به اعتصاب سراسری به پیوندیم تاریخ جنبش‌های سیاسی و اجتماعی ایران خیزش ها و انقلاب هایی را در دل خود جای داده که بنا به شرایط و ویژه گی ها ، بخشی از نواحی و اتنیک های ایران نقشی چشمگیر و تاثیر گذار در شکل گیری روند آن وقایع تاریخی…

  • فراخوان سه ائتلاف سیاسی به مناسبت چهلمین روز جمعه‌ی خونین زاهدان و همدردی با مردم خاش

    برای چهلمین روز جمعه‌ی خونین زاهدان و همدردی با مردم خاش پس از جمعه‌ی سیاه و خونین خاش در حالی به چھلمین روز جمعه‌ی سیاه و خونین زاھدان که در ھشتم مھرماه ١۴٠١ اتفاق افتاد نزدیک می‌شویم که رژیم سفاک جمهوری اسلامی جمعه‌ی خونین دیگری را در ١٣ آبان در شهرستان خاش رقم زد که…

  • اطلاعیه‌

    “کؤنگلۆنگ تاپان دۇست یۇلوندا، جان بِرگین”“جان ده در راه دوستی که دل آرامِ توست”“ماغتئمغولئ پئراغئ” همایش بزرگداشت ۲۸۹-مین سالگرد تولد شاعر بزرگ تورکمن، مختومقلی فراغی در “آق توقای”، با هماهنگی استانداری گلستان، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و شورای هماهنگی جمعیت‌ها و انجمن‌های ادبی-فرهنگی تورکمنصحرا برگزار می‌گردد. مکان:آق‌توقای- آرامگاهزمان:پنج‌شنبه ۲۹ اردیبهشت، مراسم رسمی…

  • اطلاعیه مشترک دو سازمان فرهنگی وسیاسی ونیز حقوق بشری ترکمن صحرا

    نه به جنگ، پیش بسوی صلح ، تفاهم وهمکاری هرچه گسترده تر جهانیان برای حقوق بشر، آزادی و دمکراسی  رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه، برای حل مسایل و مشکلاتی که روسیه در رابطه با اوکراین دارد، راه جنگ را پذیرفته در روز ۲۴فوریه ۲۰۲۲ فرمان اعزام قوای نظامی صادر نمود و دنیا را در وضعیت بیم وهراس…

  • اعتراض مدافعان حقوق بشر ترکمن صحرا بسازمان ملل

    اعتراض سازمان مدافعان حقوق بشر ترکمن صحرا   به برگزیدن جمهوری اسلامی ایران، به عضویت کمیسیون مقام زن در سازمان ملل اخیرا برخلاف انتظار جامعه مدنی جهانی بویژه جامعه مدنی ایران  در رسانه های سراسر جهان اعلام شد جمهوری اسلامی ایران، به عضویت کمیسیون مقام زن درسازمان ملل متحد برگزیده شده است. سوال سازمان  مدافعان حقوق بشر ترکمنصحرا  از مسئولین سازمان…

  • درباره سایت

    در این وب سایت و در شبکه های اجتماعی , مدافعان حقوق بشر تورکمنصحرا به کمک شما عزیزان تلاش می کنیم تا صدای مردمی که از دیرباز مورد ظلم و ستم بوده و هستند رو به گوش جهانیان برسانیم.
    تمام افراد بشر آزاد زاده می شوند و از لحاظ حيثيت و کرامت و حقوق با هم برابرند. همگی دارای عقل و وجدان هستند و بايد با يکديگر با روحيه ای برادرانه رفتار کنند.

    Discover more from HRDTurkmenSahra

    Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

    Continue reading