خبر

دانشمندان ، خواستار آزادی امید کوکبی

197

امید کوکبی دانشمند تورکمنی که پنج سال پیش برای دیدار خانواده از امریکا به ایران سفر کرده بود، در ایران ناپدید شد و با پیگیری ها معلوم شد ایشان در زندان اوین است و بعد از چند ماه ایشان را به همراه دوازده نفر دیگر با جرم های واحی محاکمه کردند.

حال بعد از گذشت پنج سال از عمر دانشمند فیزیک ایران در زندان اوین، بیماری های مختلفی سلامتی این بزرگ مرد آزاد اندیش را تهدید می کند.

در پنجمین سالگرد حبس امید کوکبی در ایران، کمیته دانشمندان دغدغه‌مندی هم چون جوئل ال. لبوویتز، پاول اچ. پلاتز، والتر رایک، یوجین ام. چادروفسکی، الکساندر گریر و …  از حسن روحانی رییس جمهوری خواستار آزادی بدون قید و شرط وی شد.

حقوق بشر تورکمن صحرا :

در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۱۵، امید کوکبی ۳۳ ساله شد. این پنجمین سالروز تولد او در زندان بود. دوماه بعد او ابا ابتلا به کم خونی، خونریزی و درد شدید معده به بیمارستان طالقانی تهران منتقل شد. در حال حاضر وی در بیمارستان به سر می برد. متن این نامه در زیر آمده است:

۳۰ ژانویه ۲۰۱۶
ریاست جمهور حسن روحانی
جمهوری اسلامی ایران
از طریق جناب آقای محمد خزایی
سفیر ایران در سازمان ملل متحد
شماره ۶۲۲ خیابان سوم، طبقه ۳۴
نیویورک، نیویورک، ۱۰۰۱۷

جناب آقای روحانی:

در پایان ماه ژانویه ۲۰۱۶، پنج سال از زندانی شدن امید کوکبی در ایران میگذرد. در زمان دستگیری‌، او در حال دیدار از خانواده‌اش در تعطیلات زمستانیِ تحصیلات دکترا در رشته فیزیک لیزری در دانشگاه تگزاس در شهر آستین بود. او ۱۵ ماه را در حبس انفرادی گذراند و متعاقبا به ۱۰ سال زندان “به جرم ارتباط با دولت متخاصم” (یعنی دولت آمریکا) و “کسب درآمد نامشروع” (یعنی دریافت کمک هزینه تحصیل در سطح دکترا در دانشگاه تگزاس در شهر آستین) محکوم شد. در دسامبر ۲۰۱۴، دیوان عالی کشور ایران رای داد که پرونده او شامل هیچ مدرکی از ارتکاب جرم نیست، اما این باعث آزادی کوکبی نشد.

کوکبی در خانواده یک معلم در شمال ایران به دنیا آمد. در ۱۸ سالگی وی عضوی از گروه کوچکی از دانش آموزان ایرانی بود که در کنکور ورودی دانشگاه با نمره عالی قبول شد و افتخار ملاقات با رهبر جمهوری اسلامی به وی اعطاء شد. در سال ۲۰۰۰، او وارد دانشگاه صنعتی شریف شد و از آن دانشگاه در سال ۲۰۰۵ با سربلندی در رشته فیزیک کاربردی و مهندسی مکانیک فارغ التحصیل شد. وی آموزش خود را در زمینه فیزیک لیزری دریافت کرد. مشاور وی، پروفسور رسول بنابی، یکی از کارشناسان ممتاز ایران در زمینه لیزر، در مورد امید گفت که وی فردی با استعدادی خارق‌العاده و آینده ای درخشان است. پس از فارغ‌التحصیلی، کوکبی در برنامه دکترای فیزیک دانشگاه تگزاس در شهر آستین پذیرفته شد، اما نتوانست موفق به اخذ ویزای دانشجویی شود، و به مدت دوسال در آزمایشگاه طیف سنجی گاز در تهران کار کرد.

در سال ۲۰۰۷، کوکبی وارد برنامه کارشناسی ارشد فتونیکس در دانشگاه پلی تکنیک بارسلونا در اسپانیا شد، و به مدت سه سال در آنجا تحصیل کرد و مقالات تحقیقی متعددی در مورد لیزر منتشر کرد. در سال ۲۰۱۰، او بالاخره موفق به اخذ ویزای آمریکا شد و به دانشگاه تگزاس در آستین رفت و در آنجا با حمایت برنامه تحصیلات تکمیلی و دستیاری آموزشِ پروفسور گرِگ سیتز تحصیل خود در رشته دکترا را آغاز کرد. اشتباه تاسف بار وی این بود که در زمستان ۲۰۱۱ به ایران سفر کرد، جاییکه در آن بدون هیچ رد پایی ناپدید شد. در ماه مه سال ۲۰۱۱، مجله طبیعت (Nature) خبر ناپدیدشدن یک فیزیکدان در داخل ایران را منتشر کرد. کمیته دانشمندان دغدغه‌مند (CCS) مطلع شد که تاریخ محاکمه کوکبی برای تاریخ ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۱ تعیین شده بود. کمیته دانشمندان دغدغه‌مند از رهبر جمهوری اسلامی ایران خواستار یاری شد و دستگیری کوکبی را “یک اشتباه بزرگ” خواند. در تاریخ ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۱، مقالاتی در مجلات Nature و جهان فیزیک (Physics World) تقاضای یاری کمیته دانشمندان دغدغه‌مند را منتشر کردند. محاکمه به تعویق افتاد. روسای چهار انجمن نوری (اپتیک) برای آزادی امید کوکبی به رهبر جمهوری اسلامی ایران نامه نوشتند. در گزارش وضعیت حقوق بشر در ایران که به مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه شد، پرونده امید کوکبی نیز منعکس شده بود.

در تاریخ ۱۲ مه ۲۰۱۲، امید کوکبی همراه با یک گروه ۱۲ نفره از زندانیانی که پرونده شان با وی ارتباطی نداشت به صورت شتاب‌زده به اتهام همکاری با دستگاه های اطلاعاتی اسراییل و آمریکا مورد محاکمه قرار گرفت. محاکمه وی شامل هیچ نوع اطلاعاتی در خصوص هیچگونه جرمی که کوکبی مرتکب شده باشد نبود. وی کلیه اتهامات خود را رد کرد و متعاقبا توسط قاضی ابوالقاسم صلواتی به ۱۰ سال زندان محکوم شد. طی ماههای بعد، روسای چندین انجمن حرفه ای، و همچنین روسای دانشگاهها از آیت آلله علی خامنه ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران خواستند تا این حکم را نقض کند. در فوریه ۲۰۱۳، خبر رسید که کوکبی در زندان مبتلا به بیماری کلیوی شده و نیازمند بستری شدن در بیمارستان است. وی هرگز به بیمارستان منتقل نشد. در همان ماه قاضی صلواتی به دلیل آموزش زبان، علوم و ریاضی به سایر زندانیان، ۹۱ روز دیگر به حکم امید کوکبی اضافه کرد. کمیته دانشمندان دغدغه‌مند یک بیانیه قوی در این خصوص روی وبسایت خود صادر کرد.

در آوریل ۲۰۱۳، مجله Nature نسخه ای از دو نامه امید کوکبی به یک همکار و یک دوست را منتشر کرد که در آن وی فاش کرده بود که پس از فارغ التحصیلی از دانشگاه صنعتی شریف، چندین پیشنهاد همکاری تحقیقاتی و مدیریتی با سازمانهای نظامی ایران، شامل پیشنهادی که درست قبل از دستگیرشدنش از دفتر محمد قنادی مراغه از سازمان انرژی اتمی ایران به وی شده بود را رد کرده بود. کمیته دانشمندان دغدغه‌مند در نامه ای به مدیرکل سازمان انرژی اتمی ایران، که رونوشت هایی از آن به وزیر امور خارجه آمریکا و رهبر جمهوری اسلامی ایران نیز ارسال شد، نوشت: “وادار کردن یک دانشمند به مشارکت در پروژه های نظامی که وی تمایلی به حمایت از آنها ندارد نقض حقوق بشر وی محسوب میشود…”

در سپتامبر ۲۰۱۳، انجمن فیزیک آمریکا جایزه آندره ساخاروف را برای “شهامتش در خودداری از استفاده از دانش فیزیک خود برای کارکردن روی پروژه هایی که وی آنها را برای بشریت مضر میدانست، حتی در شرایط فشار شدید جسمی و روانی” به امید کوکبی تقدیم کرد. یک ماه بعد سازمان عفو بین المللی وی را یک زندانی عقیدتی خواند. نام امید کوکبی مورد توجه بین المللی قرار گرفته است. در اکتبر ۲۰۱۴، وی برنده جایزه آزادی و مسئولیت علمی سازمان AAAS برای “موضع شجاعانه اش و تمایل به تحمل حبس به جای نقض موضع اخلاقی خویش نسبت به عدم استفاده از تخصص علمی خود برای مقاصد مخرب و برای تلاشهای وی برای ایجاد امید و آموزش به سایر زندانیان” شد. سی و سه برنده جایزه نوبل از رهبر جمهوری اسلامی ایران خواستار آزادی وی شدند.

در دسامبر ۲۰۱۴، دیوان عالی کشور ایران تقاضای وکیل کوکبی برای بررسی مجدد پرونده را پذیرفت. پس از مطالعه پرونده، دیوان عالی کشور رایی مبنی بر “اشتباه دادگاه بدوی در درک و تفسیر قانون مجازات اسلامی و تعیین مجازات نامناسب” صادر کرد. دیوان عالی کشور پرونده کوکبی را به دادگاه تجدیدنظر فرستاد و دستور بررسی داد. یک ماه بعد دادگاه تجدیدنظر حکم ۱۰ سال زندان را بدون ارائه هیچگونه توضیحاتی مورد تایید قرار داد. طی ماههای بعد نسبت به احتمال آزادی کوکبی از سوی دکتر جواد لاریجانی، ریاضیدان ایرانی و دبیر شورای حقوق بشر قوه قضاییه ایران، و دکتر علی اکبر صالحی، یک فیزیکدان هسته ای و رییس سازمان انرژی اتمی ایران و مذاکره کننده اصلی توافق هسته ای با شش قدرت جهانی، اشاراتی شد. دو روز بعد از اینکه توافق در تاریخ ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵ امضاء شد، رهبر جمهوری اسلامی ایران بیش از ۹۰۰ زندانی را مورد عفو قرار داد، اما نام کوکبی در میان عفو شدگان نبود.

در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۱۵، امید کوکبی ۳۳ ساله شد و این پنجمین سالروز تولد وی در زندان بود. دوماه بعد او مبتلا به کم خونی و خونریزی و درد شدید معده شد و به بیمارستان طالقانی تهران منتقل شد. در زمان نگارش این نامه، کوکبی همچنان در بیمارستان است. پزشکان در حال ارائه بهترین درمان ممکن با توجه به امکانات مورد دسترس هستند. کمیته دانشمندان دغدغه‌مند از این تحول استقبال میکند و از مقامات ایرانی برای اینکه اجازه درمان پزشکی به کوکبی را داده اند، تشکر می کند. در حالی که ارتباط بین ایران و سایر کشورهای جهان در حال بهبودی است، ما بار دیگر از ایران خواستار آزادی بدون قیدوشرط امید کوکبی و یا آزادی وی برای درمان پزشکی و اعطای اجازه ادامه مطالعات علمی مسالمت آمیز وی هستیم.

کمیته دانشمندان دغدغه‌مند سازمانی مستقل و متشکل از دانشمندان، پزشکان، مهندسان و اساتیدی است که نسبت به حمایت از و ارتقاء حقوق بشر و آزادی علمی برای همکارانشان در سراسر جهان متعهد می باشند.

با احترام،
جوئل ال. لبوویتز، پاول اچ. پلاتز، والتر رایک، یوجین ام. چادروفسکی، الکساندر گریر
روسای کمیته دانشمندان دغدغه‌مند

در باره نویسنده / 

امید بایندری

کنشگر و مدافع حقوق بشر

مطالب مرتبط

اطلاعیه ها

  • 🛑 اطلاعیه مشترک شورای مدیریت گذار و شورای ملی تصمیم

    با ادای احترام به همه رزمندگان انقلاب پرشکوه “زن، زندگی، آزادی” که این چنین قهرمانانه و فداکارانه در سراسر ایران با نظام جنایت پیشه جمهوری اسلامی نبرد می کنند؛با گرامی داشت یاد عزیز جوانان و همه انسان هایی که در راه رهایی ایران و پاسداشت شأن و حرمت انسانی جان فدا کردند؛و با الهام از…

  • بیانیه ۳تشکل ترکمن صحرایی بمناسبت روز جهانی حقوق بشر ۲۰۲۲

    روز جهانی حقوق بشر نوید بخش دنیایی مبتنی بر آزادی و برابری     دهم دسامبر امسال هفتاد وچهارمین سالگرد روزجهانی حقوق بشر است. سند تاریخی منشور ویا اعلامیه جهانی حقوق بشر بمثابه یک عهد و پیمان بین‌المللی در روز دهم دسامبر سال ۱۹۴۸ به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسید. ازآن پس این روز بنام روز جهانی حقوق بشر درحافظه تاریخی بشریت برای همیشه…

  • نامه۵ سازمان زنان ملیتهای تحت ستم درایران به۹ سازمان بین المللی

    نامه پنج سازمان زنان ملیت‌های تحت ستم درایران به نه سازمان بین المللی، ازجمله امنستی اینترناسیونال ویونیسف… ازابراز همبستگی شما متشکریم، اما زمان اقدام فوری درایران فرا رسیده است! به: سازمان ملل، یونیسف، عفو بین الملل، سازمان بین المللی کار،ENNHRI  وهرکسی به مدافعان حقوق بشر درایران اهمیت می دهدموضوع :  ازابراز همبستگی شما متشکرم، اما زمان اقدام فوری برای…

  • به حمایت مقاومت کردستان به پیوندیم

    درحمایت از مقامت کردستان ایران به اعتصاب سراسری به پیوندیم تاریخ جنبش‌های سیاسی و اجتماعی ایران خیزش ها و انقلاب هایی را در دل خود جای داده که بنا به شرایط و ویژه گی ها ، بخشی از نواحی و اتنیک های ایران نقشی چشمگیر و تاثیر گذار در شکل گیری روند آن وقایع تاریخی…

  • فراخوان سه ائتلاف سیاسی به مناسبت چهلمین روز جمعه‌ی خونین زاهدان و همدردی با مردم خاش

    برای چهلمین روز جمعه‌ی خونین زاهدان و همدردی با مردم خاش پس از جمعه‌ی سیاه و خونین خاش در حالی به چھلمین روز جمعه‌ی سیاه و خونین زاھدان که در ھشتم مھرماه ١۴٠١ اتفاق افتاد نزدیک می‌شویم که رژیم سفاک جمهوری اسلامی جمعه‌ی خونین دیگری را در ١٣ آبان در شهرستان خاش رقم زد که…

  • اطلاعیه‌

    “کؤنگلۆنگ تاپان دۇست یۇلوندا، جان بِرگین”“جان ده در راه دوستی که دل آرامِ توست”“ماغتئمغولئ پئراغئ” همایش بزرگداشت ۲۸۹-مین سالگرد تولد شاعر بزرگ تورکمن، مختومقلی فراغی در “آق توقای”، با هماهنگی استانداری گلستان، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و شورای هماهنگی جمعیت‌ها و انجمن‌های ادبی-فرهنگی تورکمنصحرا برگزار می‌گردد. مکان:آق‌توقای- آرامگاهزمان:پنج‌شنبه ۲۹ اردیبهشت، مراسم رسمی…

  • اطلاعیه مشترک دو سازمان فرهنگی وسیاسی ونیز حقوق بشری ترکمن صحرا

    نه به جنگ، پیش بسوی صلح ، تفاهم وهمکاری هرچه گسترده تر جهانیان برای حقوق بشر، آزادی و دمکراسی  رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه، برای حل مسایل و مشکلاتی که روسیه در رابطه با اوکراین دارد، راه جنگ را پذیرفته در روز ۲۴فوریه ۲۰۲۲ فرمان اعزام قوای نظامی صادر نمود و دنیا را در وضعیت بیم وهراس…

  • اعتراض مدافعان حقوق بشر ترکمن صحرا بسازمان ملل

    اعتراض سازمان مدافعان حقوق بشر ترکمن صحرا   به برگزیدن جمهوری اسلامی ایران، به عضویت کمیسیون مقام زن در سازمان ملل اخیرا برخلاف انتظار جامعه مدنی جهانی بویژه جامعه مدنی ایران  در رسانه های سراسر جهان اعلام شد جمهوری اسلامی ایران، به عضویت کمیسیون مقام زن درسازمان ملل متحد برگزیده شده است. سوال سازمان  مدافعان حقوق بشر ترکمنصحرا  از مسئولین سازمان…

  • اطلاعیه ۳ائتلاف اتحادیه ای با عنوان موج دوم کرونا وحکومت ناپیدا

    کنگره ملیتهای ایران فدرال، شورای دموکراسی خواهان ایران، همبستگی برای آزادی وبرابری درایران موج دوم کرونا وحکومت ناپیدا ! همانگونه که از سوی پزشکان و دانشمندان پیشبینی می‌شد، موج دوم ویروس کرونا جهان را دربرگرفته و این بار به مراتب شدیدتر و وسیعتر جان انسانها را تهدید می‌کند. هنوز نه داروئی برای مداوای آن یافته اند…

  • درباره سایت

    در این وب سایت و در شبکه های اجتماعی , مدافعان حقوق بشر تورکمنصحرا به کمک شما عزیزان تلاش می کنیم تا صدای مردمی که از دیرباز مورد ظلم و ستم بوده و هستند رو به گوش جهانیان برسانیم.
    تمام افراد بشر آزاد زاده می شوند و از لحاظ حيثيت و کرامت و حقوق با هم برابرند. همگی دارای عقل و وجدان هستند و بايد با يکديگر با روحيه ای برادرانه رفتار کنند.

    Discover more from HRDTurkmenSahra

    Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

    Continue reading