زنان

پوشش زنان ترکمن

264

زنان تورکمن

اشاره: لباس زنان ترکمن سرشار از تنوع و زیبایی است و برای هر دوره سنی نوع پوششمتفاوت است. کلاهی که دختران ترکمن بر سر می گذارند، بوریک، تاسرگ، تاخیه نامیده میشود. روی این کلاه که به صورت گرد و دارای برجستگی می باشد، با پولک و قوبلک هاینقره ای تزیین می دهند. دختران موهای خود را به صورت چهار رشته بافته، دو رشته از جلوو دو رشته به عقب می دهند. موها را با آویزهایی از جنس طلا و نقره به نام «ساچ باغ» (موبند) می آرایند. در نوک و تابَکهای لوله ای شکل به هنگام نامزد شدن پر پرنده ای به نام«ارتاغه» قرار می دهند، به این دختر اوتاغه لی قیز می گویند.

سینه ریز درشتی بر گردن می آویزند به نام «بقو» و بر یقه پیراهن گل سینه می آویزند. شلوار زنانه (بالاق) دارای نقوش زیبا و قدیمیاست که در انتهای پاچه شلوار سوزن دوزی می شود. نقوش آن که به نام «ایق اورنی» گفته می شود، متنوع است.

دویه کله (سر شتر)، سگررمه چویچه (نقش جوجه)، واخ ارمان، ایکی حورمان و علاوه بر آن نقوش قوش قانات، قویماق، تکهنقش، موی نقش، بوستانی نیز کاربرد دارد.

پیراهن زنان سه قسمت دارد. آستین (نیگ)، پهلو (یان)، دامن (آشری). دختران ترکمن از کمربندهایی به نام «هونجی قوشاق»استفاده می کنند. کفش آنان به نام گل میخ لی و قرمه کوش توسط کفاشهای محلی و هنرمندان دوخته می شود. تاج عروس به نامآلین دانگی از نی های بسیار باریک شبیه به جارو بافته شده و دور آن را با پارچه می دوزند و زیور پیشانی (آلین شای) را بدان وصلمی کنند. فلسفه این نوع کلاههای بلند زنان را باید در رمز و راز روزهای نبرد و جنگ جستجو کرد. زیور پیشانی به نامهای گوناگونیاز قبیل «ایگمه»، «اوریما» و «آلین شای» است.

دختران برای دوران عروسی نیم تنه مخصوصی به نام (چاووت) دارند که پر از سوزن دوزی و آویزهایی از سکه و پولکهای نقره ایاست. روسری نسبتا ضخیم آنان با سوزن دوزی به نام (کورته ـ کورتکین) است.

به تدریج که زن ترکمن به سنین میانه پا می نهد از بلندی (تاج عروس) کاسته می شود، (هر سال به اندازه دو انگشت) و در اینزنان نام (تبرک) دارد. پیشانی بند زنان رنگ سیاه می گیرد که این رنگ نشانه کارکشتگی و کسب تجربه است. بر خلاف زنان جوانکه رنگ قرمز به نشانه شادابی، رنگ پیشانی بند آنان است و در مرحله پیری زنان پیر ترکمن، پیشانی بند سفید به نشانه آنکه نوهدختری را عروس کرده و برای نوه پسری اش نیز عروس گرفته است.

 

 تورکمن ها همیشه آزاد زندگی کردند و همیشه آزاد بودند ولی عده ای با افکار افراطی و خراب اسلامی شان در تلاش هستند که اینتمدن و فرهنگ و پوشش اصیل این قوم را از بین ببرند و در تلاشند تا تمام اقوام مختلف در ایران اصالت خود را از داده و بهاعراب متمایل شوند. من عرب نیستم و هیچ ترکمنی، هیچ ترکی، هیچ فارسی و هیچ اقلیت کوچک و بزرگی که در ایران زندگی میکنند عرب نیستند و هر کدام پوششی اصیل دارند که پشت آن تاریخ و تمدن و فرهنگ اون اقوام نهفته است.

پوشش ما تورکمن ها برایمان بسیار زیباست و مهم است که حتی با دیدنش احساس غرور میکنیم چرا که این هویتمان  است وایران با اقوام رنگارنگش زیباست، ولی در ایران با خرافات در مورد پوشش اسلامی ذهن های زنان و دختران این مرز و بوم رامسموم کرده اند.

این چگونه دین ایست که زنان و دخترانمان اختیاری برای جسم خود ندارند و مانند کالایی است که تزئینش به دست مرداناست، برای چنین مردانی باید فقط باید مانکن هایی که این روزها خبرش در رسانه ها بیداد میکند داد تا به هر نوعی که بخواهندتزئین کنند،ادیان هویت و حرمت زن را از انان گرفته است، هرموجود زنده و هر انسانی اعم از زن و مرد آزاد زاده شده و باید آزادزندگی کنند.

در میان تورکمن ها چیزی به نام مهریه وجود ندارد و در قبال آن هیچ وقت قول و قراری برای اجازه زن از مرد باشد در میاننیست، زنان و مردان تورکمن آزاد زندگی میکنند. در تاریخ تورکمن ها، زنانی بودند که فرماندهی لشگری از مردان را بر عهده داشتهاند.

ولی امروز تمام آن شیر زنان را فراموش کرده ایم و با انداختن پارچه ای سیاه بر رویشان به تاریک خانه تاریخ کشانده ایم.

من امروز از آزادی،شجاعت و مهر و محبت زنان تورکمن ایران زمین می نویسم چون آنها مادران دلسوزی بودند که هویتمان راحفظ کرده اند ولی در کمال تاسف ایرانمان بدست لاشخورانی افتاده است که تب عرب زدگی دارند، و تلاش می کنند تا هویت واصالت ایرانیان را بر باد دهند، این خائنان همیشه در تاریخ ایران بوده اند.

نویسنده: امیدبایندری

منبع

گزارشگران

در باره نویسنده / 

امید بایندری

کنشگر و مدافع حقوق بشر

مطالب مرتبط

اطلاعیه ها

  • حکم اعدام توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی را محکوم می کنیم

    حکم اعدام توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی را محکوم میکنیم موجی از اعتراضات گسترده‌ ایرانی ها به صدور حکم اعدام برای خواننده معترض توماج صالحی، از جانب دادگاه انقلاب اصفهان به راه افتاده است. هموطنان معترض مان در سراسر جهان با حمایت معترضین جامعه مدنی کشورهای جهان به راه افتادند تا نهادهای مدافع حقوق بشر، دمکراسی و سکولاریزم صدای اعتراض شان…

  • 🛑 اطلاعیه مشترک شورای مدیریت گذار و شورای ملی تصمیم

    با ادای احترام به همه رزمندگان انقلاب پرشکوه “زن، زندگی، آزادی” که این چنین قهرمانانه و فداکارانه در سراسر ایران با نظام جنایت پیشه جمهوری اسلامی نبرد می کنند؛با گرامی داشت یاد عزیز جوانان و همه انسان هایی که در راه رهایی ایران و پاسداشت شأن و حرمت انسانی جان فدا کردند؛و با الهام از…

  • بیانیه ۳تشکل ترکمن صحرایی بمناسبت روز جهانی حقوق بشر ۲۰۲۲

    روز جهانی حقوق بشر نوید بخش دنیایی مبتنی بر آزادی و برابری     دهم دسامبر امسال هفتاد وچهارمین سالگرد روزجهانی حقوق بشر است. سند تاریخی منشور ویا اعلامیه جهانی حقوق بشر بمثابه یک عهد و پیمان بین‌المللی در روز دهم دسامبر سال ۱۹۴۸ به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسید. ازآن پس این روز بنام روز جهانی حقوق بشر درحافظه تاریخی بشریت برای همیشه…

  • نامه۵ سازمان زنان ملیتهای تحت ستم درایران به۹ سازمان بین المللی

    نامه پنج سازمان زنان ملیت‌های تحت ستم درایران به نه سازمان بین المللی، ازجمله امنستی اینترناسیونال ویونیسف… ازابراز همبستگی شما متشکریم، اما زمان اقدام فوری درایران فرا رسیده است! به: سازمان ملل، یونیسف، عفو بین الملل، سازمان بین المللی کار،ENNHRI  وهرکسی به مدافعان حقوق بشر درایران اهمیت می دهدموضوع :  ازابراز همبستگی شما متشکرم، اما زمان اقدام فوری برای…

  • به حمایت مقاومت کردستان به پیوندیم

    درحمایت از مقامت کردستان ایران به اعتصاب سراسری به پیوندیم تاریخ جنبش‌های سیاسی و اجتماعی ایران خیزش ها و انقلاب هایی را در دل خود جای داده که بنا به شرایط و ویژه گی ها ، بخشی از نواحی و اتنیک های ایران نقشی چشمگیر و تاثیر گذار در شکل گیری روند آن وقایع تاریخی…

  • فراخوان سه ائتلاف سیاسی به مناسبت چهلمین روز جمعه‌ی خونین زاهدان و همدردی با مردم خاش

    برای چهلمین روز جمعه‌ی خونین زاهدان و همدردی با مردم خاش پس از جمعه‌ی سیاه و خونین خاش در حالی به چھلمین روز جمعه‌ی سیاه و خونین زاھدان که در ھشتم مھرماه ١۴٠١ اتفاق افتاد نزدیک می‌شویم که رژیم سفاک جمهوری اسلامی جمعه‌ی خونین دیگری را در ١٣ آبان در شهرستان خاش رقم زد که…

  • اطلاعیه‌

    “کؤنگلۆنگ تاپان دۇست یۇلوندا، جان بِرگین”“جان ده در راه دوستی که دل آرامِ توست”“ماغتئمغولئ پئراغئ” همایش بزرگداشت ۲۸۹-مین سالگرد تولد شاعر بزرگ تورکمن، مختومقلی فراغی در “آق توقای”، با هماهنگی استانداری گلستان، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و شورای هماهنگی جمعیت‌ها و انجمن‌های ادبی-فرهنگی تورکمنصحرا برگزار می‌گردد. مکان:آق‌توقای- آرامگاهزمان:پنج‌شنبه ۲۹ اردیبهشت، مراسم رسمی…

  • اطلاعیه مشترک دو سازمان فرهنگی وسیاسی ونیز حقوق بشری ترکمن صحرا

    نه به جنگ، پیش بسوی صلح ، تفاهم وهمکاری هرچه گسترده تر جهانیان برای حقوق بشر، آزادی و دمکراسی  رئیس‌جمهور فدراسیون روسیه، برای حل مسایل و مشکلاتی که روسیه در رابطه با اوکراین دارد، راه جنگ را پذیرفته در روز ۲۴فوریه ۲۰۲۲ فرمان اعزام قوای نظامی صادر نمود و دنیا را در وضعیت بیم وهراس…

  • اعتراض مدافعان حقوق بشر ترکمن صحرا بسازمان ملل

    اعتراض سازمان مدافعان حقوق بشر ترکمن صحرا   به برگزیدن جمهوری اسلامی ایران، به عضویت کمیسیون مقام زن در سازمان ملل اخیرا برخلاف انتظار جامعه مدنی جهانی بویژه جامعه مدنی ایران  در رسانه های سراسر جهان اعلام شد جمهوری اسلامی ایران، به عضویت کمیسیون مقام زن درسازمان ملل متحد برگزیده شده است. سوال سازمان  مدافعان حقوق بشر ترکمنصحرا  از مسئولین سازمان…

  • درباره سایت

    در این وب سایت و در شبکه های اجتماعی , مدافعان حقوق بشر تورکمنصحرا به کمک شما عزیزان تلاش می کنیم تا صدای مردمی که از دیرباز مورد ظلم و ستم بوده و هستند رو به گوش جهانیان برسانیم.
    تمام افراد بشر آزاد زاده می شوند و از لحاظ حيثيت و کرامت و حقوق با هم برابرند. همگی دارای عقل و وجدان هستند و بايد با يکديگر با روحيه ای برادرانه رفتار کنند.

    Discover more from HRDTurkmenSahra

    Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

    Continue reading